Chúng tôi từng gặp không ít người chỉ vì thấy một món hàng đang lan truyền trên mạng mà đặt luôn cả một lô lớn. Vài tuần sau, thùng hàng vẫn nằm kín góc kho. Số vốn ban đầu thì gần như đã cạn. Với kinh doanh nhập hàng, kịch bản này lặp lại quá thường xuyên, đến mức đội ngũ bên mình xem nó là một dạng bẫy quen thuộc. Bài viết này tổng hợp bảy sai lầm phổ biến nhất. Mỗi lỗi đều đi kèm cách nhận ra từ sớm, để bạn kịp điều chỉnh trước khi tiền bị khóa lại.
Vì sao nhiều người nhập hàng xong vẫn lỗ?
Thật ra, phần lớn người mới không thua vì sản phẩm kém chất lượng. Họ thua vì quyết định nhập hàng được đưa ra chủ yếu dựa trên cảm giác. Xem một đoạn video lan truyền là nhập. Nghe nhà cung cấp nói “hàng này đang hot” cũng nhập. Vốn không dày, số lượng lại lớn. Khi hàng chưa kịp bán, tiền đã nằm yên trong kho.
Có một bạn trẻ từng tìm đến bên mình với khoảng 30 triệu đồng. Bạn ấy mua liên tiếp vài đợt hàng, đợt nào cũng tin rằng lần này sẽ khác. Chỉ sau ba tháng, bạn không còn đủ tiền để xoay vòng. Câu chuyện nghe có vẻ cực đoan, nhưng thực tế nó khá phổ biến, chỉ khác nhau ở chi tiết.
Vậy vì sao đội ngũ chọn đúng bảy lỗi này? Chúng tôi dựa trên ba tiêu chí. Thứ nhất, lỗi đó xuất hiện nhiều. Thứ hai, nó gây thiệt hại bằng tiền thật, không chỉ là bất tiện. Thứ ba, người mới rất dễ mắc phải, thường ngay trong vài đơn hàng đầu tiên.
Nhập theo trend mà chưa kiểm tra nhu cầu thật
Trend đến rất nhanh và đi cũng nhanh. Một sản phẩm có thể được quay clip hàng triệu lượt xem trong một tuần. Nhưng nhu cầu mua thật đôi khi chỉ kéo dài vài ngày. Nếu bạn nhập đúng lúc đang lên đỉnh thì vẫn kịp. Nhập khi sóng đã lặn thì gần như chắc chắn sẽ lỗ.
Dấu hiệu nhận biết khá rõ. Bạn chọn hàng vì thấy nó nổi, nhưng chưa có đơn nào và chưa ai hỏi mua. Cách kiểm tra đơn giản là dùng công cụ xem xu hướng tìm kiếm để so sánh mức quan tâm theo thời gian. Nếu đường quan tâm đang đi xuống, bạn nên cẩn thận. Sau đó, hãy chạy thử một lô nhỏ, chẳng hạn vài chục sản phẩm, rồi mới quyết định nhập số lượng lớn.
Cần nói thẳng rằng dữ liệu xu hướng không phải lúc nào cũng chính xác. Nó chỉ cho bạn một hướng đi, không đưa ra câu trả lời chắc chắn. Hãy xem đó là tín hiệu cần kiểm chứng thêm bằng đơn hàng thật của chính mình.
Nhập quá nhiều so với số vốn hiện có
Đây là lỗi nghe có vẻ hợp lý nhất, nên người mới rất dễ rơi vào. Nhà cung cấp báo giá sỉ thấp hơn khi mua từ 50 triệu trở lên. Bạn chỉ có 30 triệu. Nhưng bạn nghĩ rằng bỏ thêm 20 triệu thì giá vốn giảm đáng kể, nên quyết định xuống tiền.
Vấn đề nằm ở chỗ giá vốn thấp không đồng nghĩa với lợi nhuận cao, nếu hàng không bán được. Một lô 50 triệu bán chậm nghĩa là số tiền đó không quay vòng. Khi ấy bạn không còn vốn để thử mẫu mới. Giá sỉ rẻ lúc này chỉ là một cái bẫy trông rất đẹp mắt.
Muốn tránh lỗi này, trước khi nhập hãy tính điểm hòa vốn. Đó là số món bạn cần bán để thu hồi đủ vốn và chi phí. Đồng thời, hãy đặt mức tồn kho an toàn, tức là số lượng bạn tự tin bán được trong khoảng 30 đến 45 ngày. Với người có vốn nhỏ, hai con số này quan trọng hơn bất kỳ mức chiết khấu nào.
Tính thiếu chi phí ẩn
Khi tính lợi nhuận, người mới thường chỉ lấy giá bán trừ đi giá nhập. Các khoản như phí vận chuyển, đóng gói, phí sàn và tiền hoàn hàng hay bị bỏ quên. Từng khoản nhỏ cộng lại có thể ăn gần hết phần lãi bạn tưởng mình đang có.
Dưới đây là một ví dụ minh họa. Các con số chỉ mang tính tham khảo, bạn nên đối chiếu với báo giá thực tế của nhà cung cấp và sàn đang dùng.
| Khoản mục | Ví dụ chi phí (đồng/sản phẩm) |
|---|---|
| Giá nhập | 80.000 |
| Vận chuyển nội địa | 8.000 |
| Đóng gói | 3.000 |
| Phí sàn và thanh toán (ước tính) | 12.000 |
| Tổng chi phí | 103.000 |
Nhìn vào bảng, món hàng có giá nhập 80.000 đồng thực tế đã tốn hơn 100.000 đồng. Nếu bạn bán ở mức 110.000 đồng, phần lãi chỉ còn vài nghìn, chưa kể tỷ lệ hàng hoàn. Vì vậy, hãy cộng đủ mọi khoản trước khi chốt giá bán. Đừng để con số cuối cùng quyết định thay bạn.
Chọn nhà cung cấp chỉ vì giá rẻ
Giá rẻ là thứ dễ nhìn thấy nhất, và cũng dễ khiến bạn chủ quan. Nhà cung cấp rẻ bất thường thường đi kèm rủi ro. Hàng có thể không đúng mẫu, chất lượng kém, không chấp nhận đổi trả, hoặc biến mất sau khi đã nhận tiền cọc. Đội ngũ bên mình từng nghe nhiều câu chuyện kiểu này. Điểm chung là ai cũng thấy giá quá hời nhưng lại bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo.
Khi chọn nhà cung cấp, bạn nên kiểm tra ba điểm. Họ có xuất hóa đơn không? Chính sách đổi trả có rõ ràng không? Họ có cho nhận mẫu thử trước khi nhập số lượng lớn không? Nếu họ sẵn sàng cho xem kho hoặc gửi mẫu, đó là dấu hiệu khá tích cực.
Hai tín hiệu cần để ý ngay là giá thấp bất thường so với mặt bằng chung, và việc từ chối cho xem kho hay mẫu. Đồng thời, nhà cung cấp uy tín thường có giá nhỉnh hơn một chút. Đổi lại, bạn ít gặp rủi ro về chất lượng và ít phải xử lý khiếu nại. Nếu muốn nắm thêm kiến thức nền cho người mới, bạn có thể tham khảo kinh doanh nhập hàng cho người mới để có cái nhìn tổng quan trước khi bắt tay vào làm.
Nhận hàng mà không kiểm tra
Nhiều người nhận kiện hàng, ký nhận rồi để đó. Đến khi bán mới phát hiện lỗi, lúc ấy đã quá muộn để khiếu nại, vì không ai chứng minh được hàng bị lỗi từ khi nào. Đây là lỗi tưởng nhỏ nhưng hậu quả khá nặng.
Một quy trình kiểm hàng đơn giản có thể gồm vài bước. Mở kiện ngay khi nhận. Đối chiếu từng món với mẫu đã duyệt. Quay video toàn bộ quá trình mở hàng, kèm các món bị lỗi nếu có. Đoạn video này sẽ là căn cứ quan trọng nếu bạn cần làm việc với nhà cung cấp hoặc đơn vị vận chuyển.
Quy trình này tốn thời gian và cần người thực hiện. Với đơn nhỏ, bạn có thể kiểm nhanh các món chính. Với lô lớn, nên giao việc này cho một người chuyên trách để tránh bỏ sót.
Hàng tồn kho và dòng tiền bị khóa
Dòng tiền giống như máu của việc kinh doanh. Khi tiền nằm trong hàng tồn quá lâu, bạn không còn vốn để nhập những mặt hàng đang bán chạy. Một dấu hiệu cảnh báo rõ ràng là hàng nằm kho quá 90 ngày mà chưa có dấu hiệu bán ra.
Cách làm an toàn hơn là phân loại hàng thành nhóm chạy nhanh và nhóm chạy chậm. Với nhóm chạy chậm, hãy đặt ngưỡng tồn kho và giảm giá xả sớm thay vì chờ đợi. Chấp nhận lỗ một chút để thu hồi vốn thường tốt hơn là giữ hàng đến khi hết hạn hoặc lỗi mốt. Đội ngũ bên mình thấy nhiều người tiếc số tiền nhỏ trước mắt, rồi lại mất cả một khoản lớn về sau.
Người kinh doanh nhiều ngành hàng cùng lúc thường dễ mắc lỗi này nhất. Mỗi ngành có nhịp bán khác nhau, nên khó theo dõi hết trong cùng một thời điểm. Nếu bạn đang làm như vậy, hãy đặt lịch rà soát tồn kho cố định mỗi tuần. Để hiểu thêm về cách chọn sản phẩm phù hợp với nguồn vốn, bạn có thể đọc bài Top 7 kinh nghiệm thực tế về đồ gia dụng và phụ kiện.
Bỏ qua pháp lý và thuế cơ bản
Nhiều người nghĩ nhập hàng nhỏ lẻ thì không cần giấy tờ gì. Thực tế, khi hoạt động bán hàng có doanh thu, bạn có thể phải thực hiện một số nghĩa vụ về đăng ký kinh doanh, hóa đơn và thuế theo quy định hiện hành. Việc bỏ qua những điều này có thể khiến bạn gặp rắc rối khi quy mô lớn dần.
Việc cần làm là tìm hiểu ngưỡng doanh thu và loại hình kinh doanh phù hợp với quy mô của mình. Quy định thay đổi theo thời gian, nên hãy đối chiếu với cơ quan thuế hoặc một chuyên gia kế toán trước khi quyết định. Đội ngũ bên mình không thể thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể. Nhưng việc chủ động tìm hiểu từ đầu sẽ giúp bạn đỡ bị động sau này.
Lộ trình nhập hàng an toàn cho người mới
Bạn không cần nhập thật nhiều ngay từ đầu. Hãy bắt đầu với số lượng nhỏ, rồi đo tỷ lệ bán và tỷ lệ hoàn của từng sản phẩm. Sau vài đợt, bạn sẽ có dữ liệu thật để biết món nào đáng nhập tiếp và món nào nên dừng lại.
Khi đã có số liệu trong tay, hãy tăng số lượng dần dần theo dữ liệu, không theo cảm tính. Cách này giúp giữ vốn ổn định và giảm rủi ro khi mở rộng quy mô. Đội ngũ bên mình tin rằng sự kiên nhẫn ở giai đoạn đầu sẽ quyết định khá nhiều đến việc bạn có đi được đường dài hay không.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên nhập với bao nhiêu vốn là hợp lý?
Không có con số chung cho tất cả mọi người. Điều quan trọng là vốn đủ để bạn thử nhiều sản phẩm mà không phải bán gấp để trả nợ. Nhiều người bắt đầu với vài chục triệu và chia thành nhiều đợt nhập nhỏ để vừa học vừa kiểm soát rủi ro.
Làm sao biết một nhà cung cấp có đáng tin không?
Hãy xem họ có hóa đơn, chính sách đổi trả rõ ràng, cho nhận mẫu thử và có thể xác minh địa chỉ kho. Nếu họ né tránh những câu hỏi này, bạn nên cân nhắc lại trước khi đặt cọc.
Nên bán trên sàn hay bán qua mạng xã hội trước?
Sàn thường có sẵn lượng khách nhưng phí cao hơn và cạnh tranh gay gắt. Mạng xã hội cần thời gian để xây tệp khách, nhưng chi phí ban đầu thấp hơn. Bạn có thể thử cả hai với lô hàng nhỏ để so sánh kết quả thực tế.
Hàng tồn quá lâu nên xử lý thế nào?
Có thể giảm giá theo kế hoạch, gom thành combo hoặc bán cho các kênh chuyên xả hàng. Đừng để hàng nằm kho quá lâu chỉ vì không muốn chấp nhận bán lỗ, vì chi phí cơ hội của số vốn bị khóa thường lớn hơn bạn nghĩ.
Có cần đăng ký kinh doanh khi nhập hàng nhỏ lẻ không?
Tùy vào doanh thu, hình thức kinh doanh và quy định tại thời điểm bạn hoạt động. Hãy kiểm tra với cơ quan thuế hoặc chuyên gia để có câu trả lời phù hợp với trường hợp của mình.
