Nhập sai một lô hàng mùa vụ có thể khiến kho chất đống chỉ trong vài tuần. Chúng tôi làm việc với rất nhiều chủ shop nhỏ nên gặp chuyện này khá thường xuyên. Mới đây, một chị chủ shop nhắn tin cho bên mình. Chị nhập hai trăm chiếc áo mưa dạ quang để đón mùa mưa. Đến lúc gọi lại thì đã tồn hơn một nửa, và chị không biết nên xử lý ra sao. Hàng của chị không có lỗi gì. Vấn đề là chị nhập theo cảm tính, chưa kịp hỏi ai từng bán mặt hàng này trước khi xuống tiền. Bài viết này chia sẻ vì sao việc tham khảo kinh nghiệm trước khi nhập lại quan trọng đến vậy, và bạn có thể làm gì để tránh cảnh tương tự.
Vì sao nhiều người nhập hàng mùa vụ xong lại ôm đống tồn kho
Nhập theo cảm tính làm rủi ro tồn kho tăng cao
Phần lớn người mới bán online chọn sản phẩm theo cảm giác. Họ thấy một món đang hot trên mạng, thấy vài shop khác bán chạy, rồi nhập ngay. Cách làm này không hẳn sai. Chỉ thiếu một bước: kiểm chứng lại bằng kinh nghiệm của người đã từng bán mặt hàng tương tự. Bước đó chỉ tốn vài tin nhắn, nhưng có thể giúp bạn tiết kiệm cả một mùa vốn.
Chúng tôi từng gặp một chủ shop nhập ba trăm bộ đồ bơi trẻ em ngay đầu hè. Chị tin chắc sẽ cháy hàng vì video quảng cáo lan rất mạnh. Kết quả là gần một nửa số hàng nằm lại kho. Khách của chị chủ yếu là dân văn phòng, ít gia đình có trẻ nhỏ đi bơi thường xuyên. Sản phẩm không có vấn đề gì. Nó chỉ chưa khớp với nhóm khách đang thật sự có nhu cầu.
Tâm lý sợ hết hàng cũng đẩy nhiều người xuống tiền quá vội. Thấy trend lên là nhập ngay, không kịp hỏi ai. Tiền nằm trong kho mà chưa bán được thì không sinh lời. Nếu gửi hàng qua kho bên thứ ba, còn phát sinh phí lưu kho, và khoản này âm thầm bào mòn lợi nhuận mà ít người để ý.
Thiếu dữ liệu thị trường khiến việc đoán nhu cầu giống như đánh cược
Ngay cả người có kinh nghiệm cũng khó đoán đúng nếu thiếu thông tin thị trường. Sản phẩm mùa vụ nhạy với thời tiết, xu hướng mạng xã hội và cả lịch nghỉ lễ. Những yếu tố này thay đổi mỗi năm, nên kinh nghiệm của năm ngoái không phải lúc nào cũng dùng lại được.
Ví dụ dễ thấy nhất là mùa nắng nóng. Lúc này, nhiều nhóm chat khu phố thường chia sẻ mẹo tiết kiệm điện nước mùa nắng nóng để giảm tiền hóa đơn. Người buôn quạt và điều hòa mini cũng đang theo dõi xem năm nay nắng gắt đến sớm hay muộn. Đoán lệch một tuần, hàng về chậm hơn nhu cầu, và coi như bạn mất trọn mùa bán.
Chúng tôi thường khuyên khách hàng đừng chỉ nhìn số liệu bán hàng của riêng mình. Hãy hỏi thêm người đã bán cùng loại hàng, ở khu vực tương tự, vào đúng thời điểm năm ngoái. Câu trả lời của họ thường sát thực tế hơn bất kỳ dự đoán nào tự nghĩ ra.
Người đi trước trong nhóm chat biết những điều bạn chưa biết
Nhóm chat kinh doanh online là nơi những người cùng ngành trao đổi kinh nghiệm mỗi ngày. Không phải hội thảo, cũng không phải khóa học. Chỉ là những tin nhắn thật, từ người đang làm thật.
Giá trị lớn nhất của nhóm chat nằm ở tốc độ. Có nhóm sôi nổi đến mức chưa đầy nửa tiếng sau khi bạn hỏi, đã có ba, bốn người vào góp ý. Một câu hỏi về nhập hàng thường được trả lời gần như ngay lập tức, dựa trên chuyện họ vừa trải qua tuần trước. Kinh nghiệm kiểu này khó tìm trong sách vở, vì sách thường viết khi mọi thứ đã cũ.
Cơ chế này không chỉ đúng với hàng hóa. Chúng tôi từng thấy một nhóm chat xóm trọ bàn nhau cách chọn nội thất đa năng cho phòng nhỏ. Những người ở lâu năm chỉ cho người mới thuê nên chọn giường gấp loại nào, tủ nào gọn mà vẫn đủ chỗ chứa đồ. Điểm chung là người có kinh nghiệm thật giúp người sau tránh mất tiền oan.
Với hàng mùa vụ, giá trị ấy càng rõ. Một người từng nhập nhầm size dép đi mưa, hay từng ôm tồn vài chục chiếc ô cầm tay không hợp thị hiếu năm đó, sẽ nói thẳng cho bạn biết trước. Nhờ vậy bạn không lặp lại đúng sai lầm mà người khác đã trả giá.
Cách chọn sản phẩm mùa vụ tránh tồn kho theo kinh nghiệm nhóm chat
Thử trước với số lượng nhỏ, đừng xuống tiền cả lô
Đây là lời khuyên mà dân buôn lâu năm nhắc đi nhắc lại nhiều nhất. Nhập ít trước, đo phản ứng thật của khách, rồi mới nhập số lượng lớn. Với sản phẩm mùa vụ, cách này gần như bắt buộc, vì thời gian để sửa sai thường rất ngắn.
Số lượng thử thường nằm khoảng hai mươi đến năm mươi sản phẩm, tùy vốn và mức giá. Nếu bán hết trong một, hai tuần đầu, đó là tín hiệu tốt để nhập thêm. Nếu bán chậm, tồn quá nửa sau nửa tháng, bạn nên xem lại giá, hình ảnh hoặc chính nhóm khách mình đang nhắm tới.
Một sai lầm hay gặp là thấy vài đơn đầu lên nhanh rồi vội nhập cả lô lớn vì sợ hết hàng. Nhưng vài đơn đầu thường đến từ khách quen hoặc bạn bè ủng hộ, chưa phản ánh đúng nhu cầu của thị trường rộng hơn. Hãy để đủ hai tuần quan sát rồi mới quyết định.
Bám sát mốc thời gian mùa vụ để cân lượng hàng
Mỗi sản phẩm mùa vụ có một đường cong nhu cầu riêng, thường tăng dần rồi giảm đột ngột khi hết mùa. Biết lúc nào nên nhập khi nhu cầu đang lên, và lúc nào nên dừng khi nó sắp xuống, là kỹ năng cần vài mùa mới thành thạo. Người bán lâu năm thường chia mùa thành vài giai đoạn để dễ theo dõi hơn.
- Trước mùa khoảng ba đến bốn tuần: nhập số lượng nhỏ để thử và quan sát phản hồi.
- Giữa mùa, khi đơn đã ổn định: nhập bổ sung đúng theo tốc độ bán ra.
- Cuối mùa: ngừng nhập trước khi nhu cầu tụt hẳn.
Mốc dễ bị bỏ qua nhất là điểm cuối mùa. Nhiều người vẫn nhập thêm vì thấy đơn còn đều, trong khi thời tiết hoặc xu hướng sắp đổi. Đến khi hàng về thì mùa đã qua, và tồn kho lại chồng thêm một lần nữa. Kinh nghiệm chung trong các nhóm là ngừng nhập trước mốc hết mùa dự kiến khoảng hai tuần, để hàng còn thời gian bán ra.
Nếu bạn đang nhập hàng để bán online, bài Top 7 sai lầm thường gặp về kinh doanh nhập hàng tổng hợp những lỗi phổ biến nhất mà chúng tôi hay thấy. Đọc trước sẽ giúp bạn tránh được kha khá rủi ro trước lô hàng tiếp theo.
Điều chúng tôi muốn bạn nhớ trước khi nhập lô hàng mùa vụ tiếp theo
Không có công thức nào đúng tuyệt đối cho mọi mặt hàng mùa vụ. Nhưng có một thói quen chúng tôi tin là đáng giữ: trước khi nhập lô mới, hãy dành ít nhất một buổi tối để hỏi thăm trong các nhóm chat kinh doanh bạn đang tham gia. Chỉ mất một buổi tối, nhưng có thể giúp bạn tránh cả một mùa ôm hàng ế.
Khi hỏi, hãy cụ thể thay vì hỏi chung chung. Thay vì hỏi “sản phẩm này có bán được không”, bạn nên hỏi ai đã từng bán mặt hàng tương tự, bán ở đâu, tồn bao nhiêu và vì sao. Câu trả lời chi tiết luôn đáng tin hơn một câu trả lời qua loa.
Mùa vụ nào rồi cũng kết thúc. Nhưng thói quen tham khảo trước khi nhập, một khi đã hình thành, sẽ theo bạn qua rất nhiều mùa kinh doanh sau này.
